Audyt energetyczny do programu Czyste Powietrze

Od 31 marca 2025 roku wykonanie audytu energetycznego jest obowiązkowe dla wszystkich wnioskodawców programu Czyste Powietrze, niezależnie od wysokości dotacji. Nowe zasady w zreformowanym programie Czyste Powietrze wprowadzają obowiązek przeprowadzenia audytu energetycznego przed realizacją przedsięwzięcia, aby precyzyjnie określić potrzeby modernizacyjne.

Audyt musi być wykonany przed rozpoczęciem inwestycji w ramach programu. Nie można rozpocząć prac termomodernizacyjnych bez posiadania ważnego audytu energetycznego. Dokument ten jest podstawą do złożenia wniosku o dofinansowanie i określa zakres niezbędnych usprawnień.

Ważne: Oba dokumenty – audyt energetyczny przed realizacją oraz świadectwo charakterystyki energetycznej po zakończeniu inwestycji – muszą być podpisane przez osobę wpisaną do rejestru osób uprawnionych do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej (rejestr dostępny na stronie rejestrcheb.mrit.gov.pl/rejestr-uprawnionych). Świadectwo energetyczne po modernizacji jest obowiązkowe i stanowi niezbędny element dokumentacji rozliczeniowej.

Audyt energetyczny do programu Czyste Powietrze zawiera kompleksową analizę energetyczną budynku, która obejmuje:

• Ocenę aktualnego stanu energetycznego budynku
• Analizę zużycia energii użytkowej (EU) do celów ogrzewania
• Obliczenie wskaźników EP (energia pierwotna), EK (energia końcowa) i EU (energia użytkowa)
• Identyfikację możliwości poprawy efektywności energetycznej
• Warianty modernizacji z analizą kosztów i efektów
• Rekomendacje dotyczące optymalnego pakietu usprawnień

Audyt zawiera również Dokument Podsumowujący Audyt Energetyczny (DPAE), który jest wymagany do złożenia w ramach wniosku o dofinansowanie. Dokument ten podsumowuje kluczowe informacje z audytu i określa zakres niezbędnych prac termomodernizacyjnych.

W zreformowanym programie Czyste Powietrze dostępne są trzy poziomy dofinansowania, które zależą od dochodów beneficjenta i zapotrzebowania budynku na energię użytkową do ogrzewania:

Maksymalne kwoty dotacji zależą od poziomu dofinansowania oraz zapotrzebowania budynku na energię użytkową do ogrzewania. W przypadku zapotrzebowania powyżej 140 kWh/(m²·rok) przed termomodernizacją, na termomodernizację i gruntową pompę ciepła możesz dostać:

• Do 170 100 zł w najwyższym poziomie dofinansowania
• Do 119 070 zł w podwyższonym poziomie dofinansowania
• Do 68 040 zł w podstawowym poziomie dofinansowania

Wysokość dotacji jest również uzależniona od rodzaju zastosowanej pompy ciepła (gruntowa lub powietrzna/woda) oraz poziomu zużycia energii użytkowej na potrzeby ogrzewania. Program przewiduje również maksymalne limity kwot dotacji na konkretne działania, takie jak ocieplenie ścian, wymiana okien i drzwi oraz zakup bram garażowych.

Audyt energetyczny ma bezpośredni wpływ na kwotę otrzymanej dotacji z programu Czyste Powietrze. Dokument ten określa, jakie usprawnienia są niezbędne do spełnienia wymagań programu, a wykonanie wszystkich elementów wskazanych w wariancie audytu jest obowiązkowe.

Audyt określa zakres przedsięwzięcia oraz standard energetyczny budynku po modernizacji. W programie są trzy przedziały wskaźników zapotrzebowania na energię użytkową do ogrzewania, które określają możliwe do realizacji rodzaje przedsięwzięć i zakres inwestycji, czyli na co otrzymasz dotację.

Co ważne, koszt audytu energetycznego jest zwracany w ramach dofinansowania, ponieważ można go wliczyć do kosztów kwalifikowanych inwestycji. Oznacza to, że audyt w praktyce nie generuje dodatkowych kosztów dla beneficjenta.

Koszt audytu energetycznego do programu Czyste Powietrze zależy od kilku czynników, takich jak powierzchnia budynku, jego złożoność i zakres wymaganych analiz. W Audytomacie ceny zaczynają się od 400 zł zaliczki, a pełna cena jest ustalana indywidualnie w zależności od parametrów nieruchomości.

Koszt audytu jest refundowany w ramach dofinansowania z programu Czyste Powietrze. Można go wliczyć do kosztów kwalifikowanych inwestycji, co oznacza, że beneficjent otrzymuje zwrot kosztów audytu w ramach dotacji. W praktyce audyt nie generuje więc dodatkowych kosztów dla osoby ubiegającej się o dofinansowanie.

Warto pamiętać, że wybór tańszego audytu nie zawsze jest najlepszym rozwiązaniem. Jakość audytu i dokładność analizy mają bezpośredni wpływ na możliwość otrzymania wyższej dotacji, dlatego warto wybrać doświadczonego audytora, który przygotuje kompleksowy dokument zgodny z wymogami programu.

Zamówienie audytu energetycznego do programu Czyste Powietrze w Audytomacie jest bardzo proste i odbywa się w kilku krokach:

1. Wypełnij formularz online – podaj podstawowe informacje o nieruchomości, takie jak powierzchnia, rok budowy, rodzaj ogrzewania
2. Dostarcz dokumenty i zdjęcia – prześlij zdjęcia nieruchomości oraz dokumenty techniczne (jeśli posiadasz)
3. Wpłać zaliczkę – zaliczka wynosi 400 zł i jest wymagana do rozpoczęcia prac
4. Otrzymaj audyt – dokument zostanie przygotowany w ciągu 7 dni roboczych i dostarczony w formie elektronicznej

Zamów audyt energetyczny

Operatorzy to opiekunowie beneficjentów podwyższonego i najwyższego poziomu dofinansowania. Ich zadaniem jest bezpłatne wsparcie beneficjenta od podjęcia decyzji o realizacji inwestycji aż do jej zakończenia i rozliczenia umowy o dofinansowanie.

Najwyższy poziom dofinansowania oraz dofinansowanie z prefinansowaniem możliwe jest do uzyskania tylko przy wsparciu operatora. W przypadku poziomu podwyższonego możesz, ale nie musisz korzystać z pomocy operatora (jeśli nie potrzebujesz prefinansowania).

Rolę operatorów pełnią gminy oraz Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (WFOŚiGW). Operator poprowadzi Cię krok po kroku przez cały proces inwestycji, pomoże w składaniu wniosku o dofinansowanie i zapewni kompleksowe wsparcie.

Prefinansowanie (zaliczka) w nowym programie możliwe jest tylko w podwyższonym i najwyższym poziomie dofinansowania, wyłącznie przez operatora. Wynosi do 35% wartości dotacji i może być wypłacone jeszcze przed rozpoczęciem inwestycji.

Okres realizacji przedsięwzięcia wynosi do 24 miesięcy od daty złożenia wniosku o dofinansowanie, lecz nie później niż do 30 czerwca 2032 r. ze względu na okres wdrażania programu (2018–2032).

Rozpoczęcie przedsięwzięcia to data wystawienia pierwszej faktury lub równoważnego dokumentu księgowego. Może nastąpić nie wcześniej niż 6 miesięcy przed datą złożenia wniosku o dofinansowanie (koszty poniesione wcześniej nie będą kwalifikowane).

Zakończenie przedsięwzięcia to data wystawienia ostatniej faktury lub równoważnego dokumentu księgowego, oznaczająca rzeczowe zakończenie wszystkich prac objętych umową o dofinansowanie, pozwalające na prawidłową eksploatację zamontowanych urządzeń.

Warto wiedzieć: Program realizowany jest w latach 2018–2032. Podpisywanie umów z beneficjentami potrwa do 31 grudnia 2030 r., a wydatkowanie środków przez WFOŚiGW – do 31 grudnia 2032 r.

Najpierw ocieplenie, potem wymiana kopciucha – to kluczowa zasada efektywnej termomodernizacji. Najwięcej ciepła z domu ucieka przez zewnętrzne ściany budynku, dach oraz okna i drzwi wejściowe. Stary kopciuch nie tylko zanieczyszcza powietrze, ale zużywa też dużo paliwa, co kosztuje coraz więcej.

Zacznij od działań dotyczących zmniejszenia zapotrzebowania na energię (np. docieplenie przegród, wymiana okien itd.), a dopiero na końcowym etapie wymień źródło ciepła. Taka kolejność zagwarantuje, że nowe efektywne źródło ciepła będzie dostosowane do nowych potrzeb budynku i zapewni komfort cieplny przy mniejszych rachunkach za paliwo/energię.

Wymagaj od wykonawcy, żeby nowe efektywne źródło ciepła było dostosowane do nowych potrzeb budynku. Audyt energetyczny określi optymalną kolejność prac i pomoże zaplanować termomodernizację w sposób efektywny i ekonomiczny.

Lista zielonych urządzeń i materiałów (ZUM) to bezpłatne narzędzie ułatwiające aplikowanie o środki z programu Czyste Powietrze. Lista zawiera urządzenia i materiały, które zostały sprawdzone przez ekspertów i mogą być dofinansowane w ramach programu.

Lista ZUM jest obowiązkowa w przypadku wyboru:

• Pomp ciepła
• Kotłów zgazowujących drewno
• Kotłów na pellet
• Kolektorów słonecznych

Listę ZUM oraz inne bezpłatne narzędzia pomocne przy aplikowaniu o środki znajdziesz na stronie czystepowietrze.gov.pl.

Uniknięcie błędów we wniosku o dofinansowanie pozwala szybciej i sprawniej przejść przez całą ścieżkę dofinansowania. Oto najczęściej popełniane błędy:

Ulgę termomodernizacyjną można łączyć z dotacją z programu Czyste Powietrze. W takim przypadku korzyści uzyskane przez beneficjenta z tytułu obu mechanizmów finansowych wzajemnie się uzupełniają.

Dla kogo? Ulga przysługuje podatnikowi, który jest właścicielem lub współwłaścicielem jednorodzinnego budynku mieszkalnego.

Na co? Ulga polega na odliczeniu od podstawy obliczenia podatku wydatków poniesionych na realizację przedsięwzięcia termomodernizacyjnego w jednorodzinnym budynku mieszkalnym.

Ile? Do 53 000 zł dla wszystkich realizowanych przedsięwzięć termomodernizacyjnych we wszystkich budynkach, których podatnik jest właścicielem lub współwłaścicielem.

Ważne różnice: W programie Czyste Powietrze dotację można uzyskać na budynek/lokal mieszkalny z wydzieloną księgą wieczystą, a ulga przysługuje jedno odliczenie do wysokości 53 000 zł na podatnika niezależnie od liczby posiadanych nieruchomości. W ramach przysługującego odliczenia może skorzystać odrębnie każdy ze współwłaścicieli danego budynku/lokalu.

Dowodem poniesionych wydatków jest faktura VAT. W celu odliczenia wydatków w zeznaniu rocznym PIT należy posiadać faktury VAT wystawione wyłącznie przez podmioty nie korzystające ze zwolnienia z VAT.

Ulga nie jest rozliczana przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Podatnik powinien sam określić wartość ulgi w deklaracji podatkowej. Po więcej szczegółów na temat łączenia dotacji z programu Czyste Powietrze z ulgą termomodernizacyjną, sięgnij do załącznika nr 1 do nowego programu Czyste Powietrze dostępnego na stronie czystepowietrze.gov.pl.

Audyty energetyczne do programu Czyste Powietrze mogą wykonywać wyłącznie uprawnieni audytorzy energetyczni, którzy posiadają odpowiednie kwalifikacje i są wpisani do rejestru audytorów. Audytorzy muszą posiadać wiedzę z zakresu budownictwa, instalacji grzewczych i efektywności energetycznej.

Audyt energetyczny powinien być zgodny z wytycznymi zawartymi w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 17 marca 2009 roku, w sprawie szczegółowego zakresu i formy audytu energetycznego oraz części audytu remontowego, wzorów kart audytów, a także algorytmu oceny opłacalności przedsięwzięcia termomodernizacyjnego.

W Audytomacie pracują doświadczeni audytorzy, którzy specjalizują się w przygotowaniu audytów energetycznych zgodnych z wymogami programu Czyste Powietrze. Nasi eksperci mają wieloletnie doświadczenie w analizie energetycznej budynków i przygotowaniu dokumentacji wymaganej do uzyskania dofinansowania.

Wybierając audytora, warto zwrócić uwagę na jego doświadczenie, znajomość aktualnych przepisów dotyczących programu Czyste Powietrze oraz jakość przygotowywanych dokumentów. Dobry audytor nie tylko przygotuje dokument zgodny z wymogami, ale także doradzi w zakresie optymalnego doboru usprawnień termomodernizacyjnych.